Turizm: Mustaqillik yillaridagi yutuqlar va o‘sish ko‘rsatkichlari (O‘zbekiston misolida)

Turizm: Mustaqillik yillaridagi yutuqlar va o‘sish ko‘rsatkichlari (O‘zbekiston misolida)

O‘zbekiston mustaqillikka erishgan 1991-yildan buyon turizm sohasi mamlakat iqtisodiyotining strategik yo‘nalishlaridan biriga aylandi. Dastlabki yillarda turistlar oqimi past darajada edi: 1990-yillarning o‘rtalarida yiliga atigi 90–300 ming atrofida xorijiy mehmon kelgan bo‘lsa, 2000–2016-yillarda bu ko‘rsatkich 1–2 million oralig‘ida saqlanib qolgan. Asosiy o‘sish 2017-yildan keyin, viza siyosati liberallashtirilishi, infratuzilma modernizatsiyasi va faol marketing ishlari natijasida kuzatildi.

Xorijiy turistlar soni 2017-yilda 2,7 milliondan 2019-yilda 6,7 millionga yetdi. Pandemiya davridagi pasayishdan so‘ng soha tez tiklandi: 2023-yilda 6,6 million, 2024-yilda 8–10 million atrofida, 2025-yilda esa 11,7 millionga yaqin xorijiy sayyoh qayd etildi. Ichki turizm ham sezilarli o‘sdi — 2017-yildagi 10,6 milliondan 2024-yilda 22 millionga yetdi. Turizm xizmatlari eksporti 2017-yildagi taxminan 0,5–0,7 milliard dollardan 2024–2025-yillarda 3,4–4,8 milliard dollargacha ko‘tarildi.
Infratuzilma rivojlandi: mehmonxonalar va joylashuv joylari soni sezilarli oshdi, o‘rinlar soni 2017-yildagi 37 mingdan 160 mingdan ortiqqa yetdi. Turoperatorlar soni minglabga yetdi, sohada bandlik esa taxminan ikki barobar oshib, 390 mingga yaqin kishiga yetdi. UNESCO merosi (Samarqand, Buxoro, Xiva), Ipak yo‘li merosi, ziyorat, ekologik va gastronomik turizm yo‘nalishlari faol rivojlantirildi. 90 dan ortiq davlat fuqarolari uchun vizasiz rejim joriy etildi.
Natijada turizm O‘zbekiston iqtisodiyotining muhim o‘sish omillaridan biriga aylandi, yangi ish o‘rinlari yaratdi, valyuta tushumlarini ko‘paytirdi va mamlakatning xalqaro obro‘sini oshirdi. Mustaqillik yillaridagi islohotlar tufayli O‘zbekiston Markaziy Osiyoning eng tez rivojlanayotgan turizm markazlaridan biriga aylandi.

Toshkent davlat tibbiyot universiteti
Ijtimoiy fanlar kafedrasi o’qituvchisi
Shakarov Bobur

Leave a comment